Mijn grootste dilemma’s op reis zijn altijd: neem ik mijn MacBook mee? En eenmaal onderweg: moet ik mijn iPhone niet eens uitzetten? Die eerste voelt als een morele verplichting, maar die tweede, m’n iPhone, daar wil ik wel langer bij stilstaan. Hoeveel tijd gedurende de dagen dat ik op reis ben, gluur ik naar dat schermpje? Je legt hem weg en voordat je het weet, heb je hem weer vast. En dan gaan we het nog niet over hotelkamers hebben. Er bestaat echt een moment waarop je hersenen besluiten dat zelfs TikTok te veel inspanning kost.
Je brein werkt maar je doet niets
De vraag is natuurlijk hoe herkenbaar dit voor jou is? Je ligt op bed, smartphone in je hand. Netflix vraagt nog nét niet of je medische hulp nodig hebt omdat je al 14 minuten dezelfde preview bekijkt. Je brein denkt nog aan werken, mailtjes beantwoorden, of je morgen gaat sporten, het bestaan (nou ja), en wat er allemaal om je heen gebeurt en ga zo maar door.
Maar je doet niets, gefeliciteerd, je bent aan het deadzonen. Nee, dat is niet hetzelfde als ontspannen. Deadzoning lijkt een nieuw fenomeen. Het bijzondere is dat vrijwel iedereen het inmiddels doet. In stilte, als een geheime subcultuur van mensen die ooit productief waren.
Wat is deadzoning eigenlijk?
Het begrip verwijst naar een trend waarbij gebruikers er bewust voor kiezen om hun telefoon en sociale media uit te schakelen tijdens een vakantie of uitstapje. Het doel is om ‘offline’ te gaan, te ontstressen en echt te genieten van de omgeving zonder de afleiding van schermen.
Deadzoning is volgens de psychologie een emotionele overlevingsstrategie, anders gezegd, de toestand waarin je fysiek wel aanwezig bent, maar mentaal tijdelijk bent uitgelogd. Zonder dat je er bewust voor kiest kan het je ook gewoon overkomen.
Je staart naar een muur, uit een raam, naar een koelkast die nog openstaat en naar je koffer waarvan je hoopt dat van zichzelf weer gaat inpakken. Doelloos, alles staat stil maar je bent er wel. Psychologen hebben er waarschijnlijk ingewikkelde termen voor.
Dat fenomeen noemt het internet tegenwoordig gewoon deadzoning. Dat voelt alsof je toch iets doet. Influencers en TikTokkers zien het als iets wat je echt moet ondergaan. En als je doorleest lijkt het ondanks het woord juist heel positief te zijn. Daarom zet ik de voordelen die voorbij komen (of zijn bedacht) maar eens onder elkaar zonder mezelf als te serieus te nemen.
De 10 onverwachte voordelen van deadzoning
1. Je hersenen rebooten zonder software-update
Normale rust werkt blijkbaar niet meer. Dus kiest je brein voor een harde reset.Dat verklaart ook waarom je ineens 22 minuten naar een plant kunt kijken alsof die breaking news bevat.
2. Je hoeft even nergens excellent in te zijn
Geen optimalisatie. Geen ochtendroutine van een miljardair die om 04:12 ijsbaden neemt terwijl hij podcasts luistert over crypto en discipline. Tijdens deadzoning ben je gewoon een biologische lifeform met lage batterij en dat is heel bevrijdend.
3. Het voorkomt impulsieve beslissingen
Veel slechte ideeën sneuvelen tijdens passief voor je uitstaren. Denk aan crypto kopen om 01:43 in de nacht. Je ex een appje sturen, “even snel” IKEA inlopen of een Airfryer kopen met wifi. Deadzoning beschermt de samenleving vaker dan we denken.
4. Je lichaam forceert eindelijk een pauze
Want vrijwillig rust nemen, dat doen doe je toch pas nadat je lichaam een officiële staking aankondigt. Dus dan lig je daar, horizontaal, als een gevallen Romeinse generaal met een iPhone.
5. Het is goedkoper dan een wellnessweekend
Voor deadzoning heb je nodig: een bank, een plafond en een extreme vermoeidheid. Dat is financieel aantrekkelijker dan een retraite in de Algarve waar iemand met wit linnen kleding zegt dat je moet je vooral moet “aarden”.
6. Je ontdekt hoeveel tabbladen er openstaan in je hoofd
Pas tijdens in volkomen stilte hoor je de chaos in je hoofd en denk je aan: die ene mail, je tandartsafspraak, de energierekening van je elektrische auto en of pinguïns knieën hebben. Je brein lijkt geen zen-tuin te zijn maar een vliegveld tijdens onweer.
7. Kleine dingen worden ineens premium
Een kop koffie, zonlicht, niemand die iets van je wil (een droom) en luxe blijkt uiteindelijk heel gewoon, vijftien minuten zonder een appje te krijgen
8. Je smartphone verliest eindelijk een keer
Dat is een historisch moment. Normaal wint dat ding altijd maar tijdens deadzoning kijk je zelfs niet meer naar reels. Je kijkt dóór reels heen, je neemt ze niet meer waar.
9. Creativiteit begint terug te lekken
Wat blijkt, zodra je brein niet meer continu gevoed wordt met content, ontstaan ineens ideeën: artikelen, roadtrips, fotografieconcepten, nieuw business en het plotselinge verlangen om naar Japan te verhuizen. Dat is allemaal geen toeval. Dat noemen ze mentale ruimte.
10. Soms is deadzoning gewoon overleven met stijl
Niet alles hoeft persé productief te zijn. Soms ben je gewoon je eigen menselijke screensaver die probeert te herstellen van 73 appjes, het nieuws op de NOS, en LinkedIn-posts van mensen die ‘hustlen’ in hoofdletters schrijven. Maar misschien is dat juist niet zwak en is dat juist een redelijk gezond antwoord op een totaal overprikkelde wereld.
Maar hoe weet je dat je officieel aan het deadzonen bent?
De vraag is hoeveel van de onderstaande voorbeelden je gaat herkennen?
- Je opent dezelfde app drie keer.
- Je staat in de keuken zonder missie.
- Je opent dezelfde app drie keer.
- Je noemt het ‘even zitten’ maar je wordt 46 minuten later wakker.
- Je kijkt naar een YouTube-video maar onthoudt er letterlijk niets van.
- Je denkt ‘ik moet echt even opladen’ terwijl je lichaam geen batterij is.
Kijk, volgens mij is het helemaal geen hype en is een beetje deadzonen best lekker. Maar er is volgens mij wel een grens. Dus alarmfase rood wanneer je vergeten bent waarom je je telefoon pakte terwijl je hem al vasthoudt. Of drie afleveringen op Netflix zit te kijken zonder te weten welke serie het is. De vraag is ook hier of je jezelf hierin herkent, want dan is het echt tijd voor actie.