Twaalf uur in de trein naar Zwitserland. Klinkt lang? Dat dacht ik dus ook. Maar als je ’s morgens om 6.00 uur op Utrecht Centraal instapt, de omgeving zich langzaam ontpopt in een ansichtkaart en je diezelfde avond midden tussen de besneeuwde bergtoppen in Andermatt staat, denk je daar toch anders over. En dan zijn we er nog niet helemaal.
Op het station van Andermatt stappen we over op een klein, ouderwets bergtreintje dat ons naar het hotel brengt. Buiten is het inmiddels donker, maar juist daardoor voelt die laatste rit bijna magisch. Het treintje kruipt langzaam langs de bergwand omhoog en beneden worden de lichtjes steeds kleiner. Af en toe vang ik een glimp op van de besneeuwde bergen om ons heen. Na twaalf uur reizen zou dit zomaar het laatste stukje van A naar B kunnen zijn. Maar zo voelt het totaal niet. De Grand Train Tour is begonnen: misschien wel de treinreis van je leven.
De route van de Grand Train Tour door Zwitserland
De volledige Grand Train Tour is 1.280 kilometer lang en brengt verschillende beroemde treinreizen in Zwitserland samen. Je hoeft de route niet in één keer te reizen, je kiest zelf welke trajecten je doet en waar je onderweg uitstapt. Daardoor kun je de reis helemaal aanpassen aan hoeveel tijd je hebt en welke plekken je wilt zien.
De Grand Train Tour of Switzerland is 1.280 kilometer lang en verbindt de mooiste treinroutes en plekken van Zwitserland met elkaar
Andermatt: midden in de Alpen
We zijn in Zwitserland voor de Grand Train Tour of Switzerland, die dit jaar tien jaar bestaat. Een route van 1.280 kilometer die de mooiste panoramische spoorlijnen van het land met elkaar verbindt. Wij doen een deel ervan, in de winter. En geloof me: deze treinreis wil je doen.
De volgende ochtend zien we pas echt waar we zijn beland. Andermatt ligt op zo’n 1.400 meter hoogte en wordt omringd door een serieus pakket bergen. Hier vlakbij, bij de Oberalppas, ontspringt de Rijn. Ja, ‘onze’ Rijn. Het water begint hier als bergstroompje.
We nemen de kabelbaan naar Gütsch voor een 1,5 uur durende sneeuwwandeling de panaramarundweg Gütsch, en stappen daarna weer in de trein richting Brig. Dit traject volgt een deel van de beroemde Glacier Express-route. Tip: daarvoor hoef je niet per se de dure Glacier Express te boeken. De reguliere trein rijdt over hetzelfde spoor en heeft óók grote ramen. Zelfde spectaculaire landschap, vriendelijker prijskaartje.
Vanaf de panaromarundweg Gütsch zie je duidelijk de trein rijden. Zie jij m?
Hier is de trein zelf de attractie
Dat is misschien wel het allerleukste aan deze reis. Normaal reis je ergens naartoe om iets moois te zien. Hier begint het mooie zodra de trein gaat rijden. Grillige bergtoppen, kleine dorpen, besneeuwde hellingen en blauwe meren schuiven voorbij. Soms wil je eigenlijk helemaal niet uitstappen, vastgeplakt aan het grote raam zakt mijn mond open van verbazing.
En dan komt de GoldenPass Express. Deze trein rijdt eenzelfde stuk als de Glacier Express, maar dus goedkoper en hij doet in Zweisimmen iets briljants: hij past zich automatisch aan een andere spoorbreedte aan. Je hoeft dus niet over te stappen.
Mijn tip: reserveer vooraf een stoel met borrelplank en een glas prosecco. Grote panoramaramen, witte bergtoppen en bubbels erbij. Dit is ultiem vakantie.
Gstaad en bijna 3.000 meter de lucht in
De volgende stop van onze treinreis is Gstaad. En vergeet even het beeld van dit chique dorp vol dure horloges. Want ja, dat is het ook. Maar er is veel meer. De regio bestaat uit tien dorpen, telt ongeveer 11.000 inwoners én 11.000 koeien. Rond Gstaad ligt zo’n 200 kilometer piste en Zwitsers komen hier al generaties lang skiën. Maar ook buiten het skiseizoen is er genoeg te doen. Met de Magic Pass kun je een jaar lang in ongeveer 80 bestemmingen gebruikmaken van gondels en liften om te skiën, te biken of hiken. In Italië, Oostenrijk en Zwitserland. Blijf je in de omgeving van Gstaad, dan geeft de Gstaad Card korting op allerlei activiteiten, waaronder paragliden en ballonvaren. Maar wij gaan hoger. Veel hoger.
Vanuit Col-du-Pillon brengt de gondel ons naar Glacier 3000. Strakblauwe lucht. Onderweg absurd mooie vergezichten, een klein kerkje op een bergtop, steile wanden die je lijken te verpletteren. Hier ligt eeuwige sneeuw en wacht ons de Peak Walk by Tissot: de enige hangbrug ter wereld die twee bergtoppen met elkaar verbindt. Bijna 3.000 meter hoog. Harde Wind. Sneeuw. Een smalle brug. Gewoon dóórlopen, vooruitkijken en ademhalen… wat een bijzondere belevenis. Daarna lunchen we bij het door architect Mario Botta ontworpen Restaurant Botta. En met enorme rame, uitzicht op de Glacier 3000 en de Alpen om je heen is binnen zitten hier bepaald geen straf.
De Peak Walk bij Glacier 3000. Doe het nou maar…
Interlaken: adventurehoofdstad van Europa
Met de GoldenPass reizen we verder langs de Thunersee naar Interlaken. De stad ligt tussen de Thunersee en Brienzersee en staat bekend als de adventurehoofdstad van Europa. Kijk. Nu hebben we mijn aandacht. Paragliden kan hier zomer én winter en rondom Interlaken kun je hiken, skiën, mountainbiken: you name it. Vlakbij ligt bovendien een van de mooiste valleien van Zwitserland: Lauterbrunnen.
72 watervallen in Lauterbrunnen
Lauterbrunnen wordt de vallei van de watervallen genoemd. En dat is nogal letterlijk: er zijn er maar liefst 72. De vallei ligt tussen enorme rotswanden met besneeuwde bergtoppen erboven. Huizen lijken piepklein tegen de bergen. Zo’n plek waar je na iedere bocht opnieuw je telefoon pakt. Nog een foto. En nog een.
In de voetsporen van James Bond
Het klein autovrije dorpje Mürren voelt rustgevend: houten chalets, sneeuw en overal bergen. Zo’n dorp waar je onmiddellijk langer wilt blijven. Een must do in Mürren: met de slee naar beneden, trekliftje omhoog en langs de afgronden naar beneden zoeven op de houten slee. Te leuk! Vanuit Stechelberg stappen we in de steilste kabelbaan ter wereld. Via Mürren en Birg bereiken we uiteindelijk de Schilthorn, op 2.970 meter hoogte in de Jungfrau-regio.
Met de slee naar beneden, zo leuk om te doen!
James Bond-fans herkennen deze plek meteen uit ‘On Her Majesty’s Secret Service’. Boven op de berg staat Piz Gloria, het beroemde ronddraaiende restaurant uit de film. Wij gaan er brunchen. In 45 minuten draait het restaurant volledig rond. Zonder van tafel te komen schuiven de Eiger, Mönch, Jungfrau en tientallen andere bergtoppen vanzelf aan je voorbij.
Het uitzicht vanaf de Pilatus-top
En zelfs het toilet is compleet in de ban van James Bond, bij het doorspoelen hoor je een beroemd (berucht!) fragment uit een James Bond-film. Op de terugweg stoppen we bij Birg voor de Thrill Walk, een wandelpad langs de loodrechte rotswand met glazen stukken. Met mijn hoogtevrees een ware beproeving, maar i’ve made it! En alsof het hier nog niet steil genoeg is, ligt bij Birg ook de Direttissima. Met een helling van 88 procent is dit de steilste piste van de Jungfrau-regio.
Vijf meren richting Luzern
De volgende panoramatrein is de Luzern–Interlaken Express. Via de Brünigpas zien we onderweg vijf meren en klimt de trein tot ruim 1.000 meter hoogte. Tip: probeer aan de rechterkant te zitten. Daar heb je tijdens een groot deel van de rit het mooiste uitzicht. En dan Luzern. Een stad die mijn hart toch een beetje heeft gestolen. Wat een toffe, hippe stad is dit aan het Luzern-meer! En niet in de laatste plaats vanwege zijn eigen berg: de Pilatus. De kleine bolletjeslift brengt je vanuit de stad omhoog, ritje van ongeveer een half uur over de boomtoppen. Halverwege stap je over op een andere kabelbaan, kijk dan even naar je uitzicht… Prachtig over het meer van Luzern en de bergen.
Met de kabelbaan omhoog naar de top van Pilatus. Kijk dat kerkje!
Volgens een eeuwenoude legende leefden er ooit draken op de Pilatus, die diep in de grotten van de berg hun thuis hadden. Boven kijk je uit over de Vierwaldstättersee en de Alpen. Hier bezoeken we ook Breath with Pilatus van Annabelle Schneider. Een kunstinstallatie waarin natuurbeelden en een bewegende wolk van stof de ademhaling van de berg verbeelden, met in de hoofdrol, de draak natuurlijk. Bijzonder om hier op kussen te liggen, in de installatie. In alle stilte, met de ademhaling van de berg en de natuur, totaal anders dan het berggeweld van de dagen ervoor.
Luzern in het licht
En Luzern heeft nog een verrassing. ’s Avonds lopen we door de stad tijdens het LiLu Light Festival. Internationale kunstenaars veranderen gevels, pleinen en straten in lichtkunstwerken. Hoogtepunt is SOUL in de Jezuïetenkerk waar projecties over de kerkmuren en het plafond bewegen. Een behoorlijk spectaculaire afsluiting van een reis waarin Zwitserland eigenlijk voortdurend de ene ansichtkaart na de andere uit zijn mouw schudt. In 2027 is Lilu light Festival vanaf 14 tot en met 24 januari.
Als je het station in Luzern uitstapt, is dit het eerste dat je ziet!Het lichtfestival in Luzern, de hele stad vol bijzondere lichtinstallaties! Zo tof!
Praktische tips voor de Grand Train Tour in Zwitserland
Overweeg je ook om de Grand Train Tour in Zwitserland te maken?
Koop een Swiss Travel Pass als je veel met trein, bus en boot reist. Je krijgt daarmee ook korting op verschillende bergliften. De Grand Train Tour is geen vaste trein die één rondje rijdt: je kiest zelf welke trajecten je doet en waar je uitstapt.
Kijk bij beroemde panoramaroutes juist naar de reguliere trein. Soms rijdt die over hetzelfde spoor en zie je precies hetzelfde voor een stuk minder geld. Zoals de GoldenPass Express of de Luzern–Interlaken Express. En kijk naar bagagetransfer als je meerdere stops maakt. Je koffer reist dan vooruit terwijl jij met alleen een dagrugzak en eventueel je skies of bike, verdergaat.
Slapen en eten onderweg
Ook fijn om te weten: dit zijn de hotels waar wij tijdens de Grand Train Tour sliepen.
Andermatt – Radisson Blu Hotel Reussen: modern en comfortabel. Maar vooral: wakker worden, gordijnen open en ineens die besneeuwde bergen zien waar we de avond ervoor in het donker tussendoor omhoog waren gekropen.
Gstaad – Les Hauts de Gstaad Golf & Spa: zo’n hotel waarbij je meteen denkt: ja hoor, we zijn in Zwitserland. Veel hout, warme kamers en buiten chalets en witte bergtoppen. Het ligt bovendien op een paar minuten lopen van het station.
Interlaken – Hotel Du Nord: geen bergchalet dit keer, maar vooral een heerlijk praktische uitvalsbasis midden in Interlaken en op loopafstand van station Interlaken Ost.
Luzern – Art Deco Hotel Montana: mijn favoriet. Met de lift omhoog naar het hotel en met uitzicht over het meer en de bergen. Koffie op mijn balkon terwijl de eerste zonnestralen tussen de bergtoppen verschijnen: hier had ik best nog een nachtje aan vast willen plakken.
Uitzicht vanuit de trein, I mean….
Met de trein door Zwitserland, doen!
Twaalf uur in de trein naar Zwitserland klonk vooraf behoorlijk lang. Achteraf dacht ik vooral: waarom doen we dit niet veel vaker? Tijdens de Grand Train Tour is de trein geen noodzakelijk vervoer tussen twee mooie plekken, de reis zelf is minstens zo bijzonder. Je ziet de Alpen aan je voorbijtrekken, stapt uit midden in de bergen en reist daarna weer verder naar de volgende plek. En juist omdat je zelf bepaalt welke trajecten en stops je combineert, kun je er helemaal je eigen reis van maken. Zwitserland met de trein? Wat mij betreft absoluut een aanrader.
Veelgestelde vragen over de Grand Train Tour in Zwitserland
Hoe lang is de Grand Train Tour of Switzerland?
De volledige Grand Train Tour of Switzerland is 1.280 kilometer lang. De route verbindt verschillende beroemde panoramische spoorlijnen in Zwitserland met elkaar. Je hoeft die 1.280 kilometer niet in één reis af te leggen, je kunt ook een deel van de route kiezen.
Wat kost de Grand Train Tour door Zwitserland?
De Grand Train Tour heeft geen vaste prijs. Wat je betaalt hangt af van de trajecten die je kiest, hoeveel dagen je reist en welke treinen je neemt. Ook zitplaatsreserveringen voor panoramatreinen en uitstapjes met bergliften kunnen de reis duurder maken. Een Swiss Travel Pass kan interessant zijn als je veel met het openbaar vervoer reist. Kijk ook naar reguliere treinen op beroemde panoramaroutes, die zijn vaak goedkoper en rijden soms over precies hetzelfde spoor.
Hoeveel dagen heb je nodig voor de Grand Train Tour?
Dat hangt helemaal af van de route die je kiest. De Grand Train Tour is geen vaste rondreis met een vast aantal dagen. Je bepaalt zelf welke trajecten je neemt, waar je uitstapt en hoeveel nachten je op een bestemming blijft. Trek vooral genoeg tijd uit voor stops onderweg, want juist die combinatie van treinreizen en de bergen in gaan maakt deze reis zo leuk.
Moet je de volledige Grand Train Tour reizen?
Nee. De Grand Train Tour is geen trein die één vaste ronde door Zwitserland rijdt. Het is een verzameling van mooie treintrajecten die samen een route vormen. Je kunt dus zelf een gedeelte kiezen. Wij reisden via Andermatt, Gstaad en Interlaken naar Luzern.
Kun je de Grand Train Tour in de winter doen?
Ja, en juist in de winter is het uitzicht onderweg spectaculair. Besneeuwde bergtoppen, witte bergdorpen en bevroren landschappen maken de treinritten extra mooi. Houd er wel rekening mee dat activiteiten en bergliften per seizoen verschillende openingstijden kunnen hebben.
Moet je de panoramatreinen vooraf reserveren?
Dat verschilt per trein. Voor sommige panoramatreinen is een zitplaatsreservering nodig of aan te raden. Kijk ook altijd naar de reguliere treinen op dezelfde route. Die rijden soms over hetzelfde spoor, waardoor je voor minder geld van hetzelfde landschap kunt genieten.