Mijn geheugen heeft geen telraampje voor een code rood als het warmer wordt dan 35 graden. In Nederland kan ik het me niet herinneren, maar op vakantie of onderweg is het me tientallen keren overkomen. Snikhete dagen waarbij je vooral niet te veel moet doen om als een drijfnat lijk over straat te lopen. Al moet ik toegeven dat als het écht too hot wordt, het zweet soms alweer verdampt voordat het überhaupt de kans krijgt om van je voorhoofd af te rollen.
Wie regelmatig naar Zuid-Europa reist, kent het gevoel. Daar kennen ze het fenomeen code rood eigenlijk niet. Daar gaat het leven gewoon door. Vakantiegangers doen ondertussen precies de verkeerde dingen: zo min mogelijk kleding aantrekken, midden op de dag uitgebreid zonnebaden en ieder uur verkoeling zoeken in zee of het zwembad. Veel water drinken, af en toe een biertje, een ijsje tussendoor en vooral niet te veel stress. De grootste zorgen zijn daar meestal voor de natuur. Bosbranden liggen altijd op de loer, al krijgen die helaas nog te vaak een zetje van mensen die vinden dat vuur een leuk tijdverdrijf is.
In landen waar hitte simpelweg bij het leven hoort, pas je jezelf aan. In Azië, Zuid-Amerika en rond de Middellandse Zee bedek je je huid, draag je iets op je hoofd en zorg je dat je voldoende water drinkt. Niemand kijkt daar vreemd op.
In Nederland is dat toch net even anders
Vandaag beleeft het KNMI een kleine mijlpaal. Waarschijnlijk is er gisteren stevig vergaderd. Doen we het wel of doen we het niet? Is dit code oranje? Of toch code rood? Uiteindelijk ging de knop om.
Dit strand ligt vandaag helemaal vol
Code rood
En meteen lijkt het alsof heel Nederland collectief op de rem trapt.Het weer doet vandaag in ieder geval zijn uiterste best om de discussie interessant te maken.
Vanochtend vroeg schiet het kwik omhoog en rond het middaguur lopen de temperaturen in het zuiden al richting de 35 graden. In het uiterste zuidoosten wordt zelfs gefluisterd over 40 graden. Dat zou een nieuw record voor juni betekenen, al lijkt het absolute Nederlandse hitterecord voorlopig buiten bereik te blijven. Gelukkig heeft de Noordzee ook nog een stem in het geheel want die zorgt voor verkoelend briesje. Zelfs de zee lijkt te denken: “Zo jongens, nu is het wel mooi geweest.” Verder wordt het precies wat je van een tropische dag verwacht. Zon, veel zon, en benauwd, maar nog steeds geen paniek.
Code rood komt niet uit een dobbelsteen
Bij code geel en code oranje liggen de regels grotendeels vast. Maar voor code rood schuift een speciaal team aan tafel, huhhh het Weer Impact Team. Alleen die naam klinkt al alsof er ergens een crisiscentrum wordt ingericht met kaarten, grafieken en mensen die heel serieus naar computerschermen kijken.
Niet alleen het weer telt mee, maar vooral de gevolgen. Wat betekent de hitte voor het verkeer, voor ouderen, voor evenementen en oor de zorg. Het land gaat in paniekstand.
En dus gebeurt vandaag precies wat je misschien wel kon verwachten. Scholen sluiten eerder hun deuren en Rijkswaterstaat adviseerde ons om alleen de weg op te gaan als het echt nodig is. Organisatoren van evenementen moesten improviseren en duizenden festivalbezoekers van Defqon.1 kregen zelfs midden in de nacht te horen dat het programma werd stilgelegd. Bij Concert at Sea duiken ze waarschijnlijk het water in. Dat code rood maak je niet iedere zomer mee.
Nederlanders zijn beter geschikt voor de winter
Misschien zit daar ook wel de charme van ons kikkerlandje want geef maar ons een Elfstedentocht, dan loopt half Nederland uit. Maar geef ons een hittegolf en we halen massaal ventilatoren uit de schuur, slaan flessen water in en verversen ieder kwartier de weerapp.
Ondertussen zitten ze in Sevilla, Athene en Faro waarschijnlijk gewoon op een terras met een kop koffie. Of een koud drankje. Zonder code rood. Misschien zijn wij gewoon heel goed voorbereid op regen. En iets minder op zon.
Drie dingen die je vandaag vooral níét moet doen
Om twee uur ’s middags de tuin aanpakken. Dat ene onkruidje kan morgen ook nog wel wachten. Vandaag win jij niet van de zon.
In een auto stappen die uren in de volle zon heeft gestaan. Dat moment waarop je het stuur vastpakt voelt alsof je vrijwillig een gourmetplaat omhelst.
Denken dat vier pilsjes ook hydratatie zijn. Je lichaam waardeert je optimisme, maar kiest toch liever voor water.
Vier dingen die je juist wél kunt doen
Drink meer water dan je normaal doet. Saai advies, maar verrassend effectief. Zoek de schaduw op. Bomen doen dit werk al miljoenen jaren en zijn er nog steeds uitstekend in.
Eet een ijsje. Wetenschappelijk misschien niet noodzakelijk, mentaal van onschatbare waarde.
Stel zware klussen uit. De schutting loopt niet weg. Jij hopelijk ook niet.
Geniet er ook een beetje van. Voor je het weet is het weer november, staat de verwarming aan, klagen we over regen en verlangen we terug naar die ene dag waarop Nederland heel even aan Zuid-Europa deed denken.
Misschien is dat uiteindelijk wel de mooiste conclusie. Code rood of niet, een beetje gezond verstand werkt nog altijd beter dan paniek. En morgen, dan doen we het gewoon nog een keer, want de hitte blijft voorlopig gewoon op vakantie in Nederland.