Ik kom uit een tijd dat je eerst een berg op moest fietsen, voordat je er hijgend en puffend weer omlaag mocht. Op dunne bandjes en handremmen, met blokjes tegen de velg. Dat was echt een gevoelsdingentje. Niet omdat je boven het gevoel had dat je iets had gepresteerd, maar ook omdat je tijdens de klim genoeg tijd had om na te denken over het onvermijdelijke gevolg, je moet ook vooral hard weer naar beneden.
Maar dat is inmiddels volledig achterhaald en dat komt vooral door de komst van e-bikes. Op de Route des Crêtes in de Vogezen lijkt deze toegankelijke berg, dichtbij en niet extreem hoog, langzaam te zijn overgenomen door moutainbikes met een tamelijk dik frame. De e-bike heeft de berg gedemocratiseerd. Vroeger waren bergen het exclusieve terrein van een cyslist. Waar je toen voor een beetje serieuze beklimming maanden (op het vlakke) had getraind, is dit tegenwoordig verleden tijd. Met een e-bike kan bijna iedereen boven komen.
Je moet nog steeds zelf fietsen
En dat is pure winst, want waarom zou het uitzicht vanaf de Grand Ballon exclusief moeten zijn voor sportievelingen met dikke kuiten? Bovendien is het idee dat een e-bike alles voor je doet ovedreven. Met een fiets van 28 kilo en een niet getraind lichaam is 15 kilometer naar boven rijden nog steeds een uitdaging. Die elektromotor helpt je echt, maar trappen moet je nog steeds zelf doen. Op een lange klim ervaar je vanzelf dat er een verschil zit tussen trapondersteuning en een skilift.
Handig die trapondersteuning, maar je moet nog steeds zelf fietsen
En dat is pure winsrt want waarom zou het uitzicht vanaf de Grand Ballon exclusief moeten zijn voor sportievelingen met dikke kuiten. Bovendien is het idee dat een ebike alles voor je doet ovedreven. Met een fiets van 28 kilo en een niet getraind lichaam is 15 kilometer naar boven rijden nog steeds een uitdaging. Die elektromotor helpt je echt, maar trappen moet je nog steeds zelf doen. Op een lange klim ervaar je vanzelf dat er een verschil zit tussen trapondersteuning en een skilift.
Maar inmiddels zijn we ook hier in nieuwe fase beland want bovenop de Col en op deze schitterende route komen we busjes en touringcars tegen met aanhangers vol ebiikes. Het concept moet een aansprekend commercieel model zijn. Fietsers en fietsen worden hier zelfs naar boven gebracht. Daar uitgeladen begint eigenlijk het leukste deel, op en af en soms hard naar beneden.
De Tour de France voor dummies
Dit is toch fantastisch: technologie en toerisme maken een Tour de France-ervaring bereikbaar voor mensen die daar 10 jaar geleden nooit aan zouden zijn begonnen. Om nu boven te komen hoef je geen maanden te trainen, niet te sparen voor een carbon racefiets en al helemaal niet in een te strak wielershirt van een bank rond te lopen. Maar er zit toch een merkwaardige denkfout in dit concept. Een elektromotor kan uitstekend je gebrek aan conditie compenseren, maar voor het gebrek aan ervaring voor fietsen in de bergen heeft Bosch nog geen knopje bedacht. En daar kom je heel snel achter zodra de weg omlaag begint te lopen.
Dan zoeft iedere vijftigplusser die daarvoor nog ontspannen met trapondersteuning naar boven is gefietst, met een andere snelheid met die 28 kg extra op hoge snelheid naar beneden. Die haarspeldbochten zijn een ander verhaal en remmen blijkt dan ineens geen detail meer te zijn. Het beeld is vrijwel altijd hetzelfde, armen gestrekt, bijna permanent aan het remmen en een blik op het gezicht die verraadt dat het uitzicht even geen prioriteit heeft.
En dan is er ook altijd wel iemand die druk zwaaiend aangeeft dat jij er snel voorbij moet rijden. Dat dit allemaal toch goed gaat, komt ook door de andere weggebruikers. Inmiddels ben je er al lang achter dat er veel fietsers rijden. Automobilisten en motorrijders houden afstand, wachten met inhalen en accepteren dat achter iedere bocht iemand omlaag gaat die zijn Col iets langzamer afwerkt dan dat je verwacht. De weg is immers van iedereen.
De grens om te gaan fietsen is verlegd
De e-bike heeft wel iets veranderd. Hij heeft niet alleen fietsen in de bergen makkelijker gemaakt, hij heeft ook de grens verlegd om te gaan fietsen. Wie vroeger een lokaal viaduct of brug als een col van de tweede categorie beschouwde, fietst nu door de Vogezen. Stelletjes rijden weer samen en de ANWB fleecetruien zijn vervangen door een wielershirt. Leeftijd lijkt geen rol meer te spelen. Een elektromotor bepaalt de nieuwe norm en blijkbaar ook alles wat daarna komt.
Maar nu nog veilig leren afdalen
Alleen moeten we bij deze positieve democratisering niet vergeten dat een berg geen pretparkattractie is. Omhoog fietsen is dankzij technologie een stuk eenvoudiger. Veilig afdalen vraagt nog steeds om technek, inschattingsvermogen en ervaring. Daarom is het verstandig dat je soms even bij jezelf te rade moet gaan. Niet omdat je accu leeg is maar omdat je ook in de Vogezen staat met een panorama dat hier al was voordat zelfs het woord e-bike was bedacht.
Wat we delen is dat we allemaal stoppen bij ieder vergezicht, we onze smartphone pakken en een foto makan om er achter te komen dat een panorama van 80 kilometer gewoon niet past op een schermpje van 6.3 inch. Technologie is mooi maar lost niet alles op. Denk daar maar over na en blijft vooral genieten.
Je moet vooral genieten, van dit uitzicht bijvoorbeeld