Bij Kroatië denk je waarschijnlijk aan azuurblauwe baaien, eilandhoppen en terrassen aan zee. Ik ook. Tot ik van Amsterdam anderhalf uur later landde in Zagreb. En de vijf dagen die volgde me onderdompelde in groene heuvels, wijngaarden en bossen die eerder aan Oostenrijk deden denken dan aan het Kroatië dat ik dacht te kennen.
Dat bleek het thema van deze reis die een rondreis werd. Steeds opnieuw werd mijn beeld van Kroatië bijgesteld. Niet door Plitvice, hoe indrukwekkend ook, maar juist door de plekken ertussen. Door een wijnregio, waar buiten Kroatië nauwelijks iemand van heeft gehoord. Door een dorp waar water de hoofdrol speelt. Door inwoners van Zagreb die in het weekend massaal naar Samobor trekken om aan de stad te ontsnappen. Ik ging voor de watervallen. Ik kwam thuis met een heel ander verhaal.
Dag 1: Samobor, waar Zagreb-inwoners in het weekend naartoe gaan
Nog geen half uur buiten Zagreb ligt Samobor. Een stadje dat voor veel inwoners van de hoofdstad de functie heeft van een achtertuin. Zodra het weekend begint, trekken ze hierheen voor een wandeling, een terras of simpelweg wat meer ruimte om zich heen. Dat begrijp ik meteen.
Het centrum bestaat uit kleurrijke gevels, gezellige pleinen en een sfeer die opvallend ontspannen is. Ik verblijf in Hotel Livadić, midden op het centrale plein, en maak direct kennis met twee lokale klassiekers. De beroemde, zoete Samobor kremšnita en bermet, een aromatische dessertwijn die hier al generaties wordt geproduceerd.
Mountainbiken in Zumberak
Later die middag verruil ik het centrum voor het natuurpark Žumberak. Op een e-mountainbike fiets ik door een landschap van bossen, heuvels en kleine dorpen. Onderweg bezoek ik een nieuw, tof Infocentrum waar je op een ludieke wijze alle info krijgt over toerisme, landbouw en het ecosysteem in deze heuvels. En over de lokale OPG’s: gasthuizen. Veel van deze adressen verhuren kamers, verkopen hun eigen producten en bieden activiteiten aan zoals fietsverhuur of wandeltochten. Want hier kun je urenlang geweldig wandelen en mountainbiken!
Terug in Samobor sluit ik de dag af met een diner bij Cantilly. Hier draait het niet om ingewikkelde gerechten, maar om eigen verbouwde producten; seizoensingrediënten en smaken die passen bij de omgeving. Als je een verrassende, Michelinwaardige culinaire reis wil, dan ga je naar dit restaurant.
Dag 2: De wijnregio in Kroatië die je echt wil leren kennen
Vraag een gemiddelde Nederlander naar Kroatische wijn en de kans is groot dat hij je verbaasd aankijkt. Wat veel mensen waarschijnlijk nog niet weten is dat op nog geen half uur rijden van Zagreb Jastrebarsko – Plešivica ligt, het wijnhart van het land.
Leuk om te weten: ze hebben een fietsroute die je lang diverse wijnhuizen voert in een hartvorm. Doen hoor, die route!
De beroemde wijnvelden van Plesivica
In de regio produceren zo’n veertig wijnmakers wijnen op steile hellingen waar negentig procent van de druiven nog met de hand wordt geoogst. Bij Braje Wine House proef ik riesling, chardonnay en mousserende wijnen terwijl ik uitkijk over een landschap van groene, glooiende heuvels. Daarna volgt Griffin Winery, waar de eigenaar vertelt over zijn rode mousserende wijn. Een idee waar aanvankelijk niemand in geloofde, totdat de flessen prijzen begonnen te winnen.
Wat mij vooral opvalt, zijn de verhalen achter de wijn. Over druivenrassen die alleen hier voorkomen. Over klimaatverandering die de oogst inmiddels bijna een maand naar voren heeft gehaald. En over families die al generaties lang dezelfde heuvels bewerken. De lunch bij restaurant Ivančić voelt als een logisch vervolg op die verhalen. Lokale ham die twee jaar heeft gerijpt, huisgemaakte kazen en traditionele gerechten uit de regio laten zien dat gastronomie hier minstens zo belangrijk is als wijn. Aan het eind van de dag rijd ik door naar Rastoke.
Dag 3: Het Kroatië dat tussen de reisgidsen doorglipt
Vanuit het hotel stap ik in een busje die mij over smalle bochtige weggetjes door kniehoog geel gras en mooie groene bomen naar de Mrežnica-rivier brengt. Hier stap ik in een rubberkajak voor een avontuurlijk ritje. Het water is zo helder dat je de opvallende wuivende waterplanten moeiteloos kunt zien. Langs de oevers leven schildpadden, vogels en talloze andere dieren. Terwijl we over watervallen en stroomversnellingen peddelen, vraag ik me af waarom deze plek niet veel bekender is. In het rustige stuk duikt er een schildpad op! Ik duik het water in, maar dat is verraderlijk koud! Bij een paar watervallen die tussen de drie en zeven meter hoog zijn krijg ik deze keuze: springen of met de kajak naar beneden, springen natuurlijk!
Rastoke is een dorpje met maar 350 inwoners waar de tijd heeft stilgestaan. Dat bestaat uit houten huizen en heel veel watervallen en watervalletjes. Hier stroomt de Slunjčica-rivier via tientallen watervallen in de Korana-rivier. De houten huizen staan hier letterlijk tussen het water. Sommige families wonen hier al generaties. Het dorp wordt vaak vergeleken met Plitvice, maar heeft een eigen karakter. Kleiner, rustiger en minder bekend.
Een van de vele watervallen in Rastoke aan het begin van het dorp
Het is zo’n plek waar je denkt een uur te blijven en vervolgens een halve dag rondloopt. Je hebt een schritterend wandelpad van zo’n drie kilometer om het dorpje. Maar in de buurt kun je prachtig wandelen en je hebt speciale zwemgebieden. Want je mag niet overal zwemmen omdat ze het water zo schoon mogelijk willen houden. Boven op de kleine heuvel naar het dorp staan nog restanten van de opslagplaats van Napoleon. In het dorpje ernaast nog meer ruïnes.
Dag 4: Op safari in Plitvice
Voordat we naar de watervallen gaan, stap ik weer op de e-mountainbike en ontdek de regio. In de verte zie ik duidelijk de bergen van Bosnië. Ik kom maar twee auto’s onderweg tegen. Locals zitten op een terras en zwaaien vriendelijk naar me. Onderweg kom ik wat ruïnes tegen en rijd ik op mijn gemak door het glooiend landschap.
Iedereen kent Plitvice. Al is het maar van een foto op Instagram. Wat minder bekend is, is hoe groot het nationale park werkelijk is. Zestien meren, meer dan twintig kilometer aan houten wandelpaden, tientallen watervallen en een beschermd Natura 2000-gebied waar wolven, beren, lynxen, roofvogels en honderden vlindersoorten leven. Een gids noemt het een wellnesscentrum voor dieren. Het klinkt grappig, maar eigenlijk heeft hij gelijk.
De prachtig watervallen in Plitvice National Park
Tijdens de wandeling probeer ik de Kroatische Big Five te spotten. Dat blijkt iets ambitieuzer dan gedacht. De wolven, beren en lynxen houden zich goed verborgen, maar de turquoise meren, de houten vlonders en de indrukwekkende Veliki Slap maken veel goed. Zwemmen is hier verboden.
Wandelen in Plitvice
Je hebt de keuze uit vier verschillende hikes. Van zo’n 3 kilometer tot en met 15 kilometer. Die laatste duurt zo’n zes uur en zie je alle lagen (hoog- en laaggebied) van de watervallen die als een soort trap naar beneden lopen. Je wandelt over glooiende heuvels, door bossen, langs talloze watervallen en helblauw waterpoelen. Zowel de korte als de lange routes hebben een leuk ritje in een fluisterboot. De korte routes zijn inclusief een korte rit met een fluisterbus om van hoog naar laag te gaan. Die laatste kun je ook lopend doen trouwens, maar dan wordt het weer langer.
De Veliki (Great) waterval is de hoogste met 87 meter in totaal
Wat me misschien nog het meest verbaast, is dat Plitvice niet alleen draait om de grote hoogtepunten. Juist de kleine watervallen, het intens blauwe water, de waterdieren (slangen en grote vissen) en de stilte tussen de drukste stukken maken indruk. Let op: als je de watervallen bezoekt, moet je op tijd een tijdsslot boeken via de website. Doe dit vroeg, want het kan heel druk zijn en je wil als het warm is, zo vroeg mogelijk beginnen met lopen. Er zijn voldoende parkeerplekken.
Na afloop lunch ik bij Lička Kuća voordat de reis verdergaat richting Velika Gorica. Daar bezoek ik Brigljević Distillery, waar lokale botanicals worden verwerkt tot gin en whisky. Het afscheid volgt bij restaurant Mon Ami, waar truffels uit de regio de hoofdrol spelen in een menu dat toepasselijk ‘From Soil to Signature’ heet.
Het gekke is dat ik naar Kroatië ging voor Plitvice. Uiteindelijk waren het de plekken ertussen die bleven hangen.
Tips om te overnachten tijdens een rondreis door Kroatië
Wil je ook zo’n verrassende rondreis maken? Dit zijn de hotels waar wij hebben overnacht, allemaal aanraders!