Eerder schreven we al over een fenomeen waar steeds meer vakantiegangers mee te maken krijgen: de laadpaalfile. Niet omdat Frankrijk te weinig laadpalen heeft, maar omdat honderdduizenden elektrische auto’s op hetzelfde moment dezelfde vakantieroute volgen. Inmiddels is duidelijk dat dit niet het enige probleem wordt. De eerste grote vakantie-uittocht is begonnen en de bekende knelpunten in Europa lopen langzaam maar zeker weer vol.
Wie de komende weken richting Frankrijk, Spanje of Italië vertrekt, krijgt namelijk niet alleen te maken met wachtrijen bij snellaadstations. Ook de verkeersdrukte bereikt de komende weken haar hoogtepunt. Toch is er één belangrijk verschil met vroeger. De beroemde Zwarte Zaterdag bestaat eigenlijk niet meer.
Zwarte zaterdag heeft tegenwoordig meerdere gezichten
Vraag iemand naar de drukste dag van het jaar op de Europese snelwegen en de kans is groot dat je ‘Zwarte Zaterdag’ als antwoord krijgt. Jarenlang was dat ook zo. Heel Frankrijk leek op dezelfde dag op weg naar de Middellandse Zee. Maar de vakanties zijn veranderd.
Steeds meer landen spreiden hun schoolvakanties, mensen vertrekken vaker op vrijdag of zondag en ook vakantiehuizen wisselen niet meer standaard op zaterdag van huurder. Daardoor ontstaat niet één zwarte zaterdag, maar een reeks zwarte weekenden. De druk begint vaak al op vrijdagmiddag, bereikt op zaterdag zijn hoogtepunt en loopt op sommige routes zelfs door tot diep in de zondag.
Daar komt nog iets bij. Vrijwel iedereen gebruikt tegenwoordig Google Maps of een andere routeplanner. Dat klinkt handig, maar zorgt er ook voor dat duizenden automobilisten tegelijkertijd naar precies dezelfde alternatieve route worden gestuurd. Het gevolg? Ook binnendoorwegen die vroeger rustig waren, lopen tegenwoordig vol.
Wanneer kun je het beste vertrekken?
Over het ideale vertrektijdstip verschillen de meningen. Rijkswaterstaat adviseert automobilisten om vóór 09.00 uur of juist na 16.00 uur te vertrekken, omdat de drukte in Nederland vanaf de late ochtend snel toeneemt.
De ANWB ziet juist een ander patroon. Veel Nederlanders vertrekken midden in de nacht om files voor te zijn. Dat werkt prima… tot je rond het middaguur aankomt bij de grote knelpunten rond Lyon, München of de Route du Soleil. Dan sta je alsnog uren stil. De beste strategie is daarom niet alleen vroeg vertrekken, maar vooral slim plannen. Kijk niet alleen naar je vertrektijd, maar ook naar het moment waarop je de grootste knelpunten bereikt.
Nederland: de vakantie begint al vóór de grens
In Nederland kennen we gelukkig geen echte Zwarte Zaterdagen zoals in Frankrijk. Toch betekent dat niet dat je zonder vertraging de grens over rijdt. Op de vrijdagen aan het begin van de zomervakantie ontstaat al vroeg extra drukte op de A2, A12, A16 en A27. Vooral verkeer richting België, Duitsland en Zeeland zorgt ervoor dat de middagspits veel eerder begint dan normaal. Wie op vrijdag na het werk vertrekt, staat vaak al vóór Breda of Arnhem stil. Het levert misschien geen uren vertraging op, maar het is wel een voorproefje van wat verderop wacht.
België: Antwerpen blijft de eerste test
Voor veel Nederlanders begint de vakantie pas echt zodra België in zicht komt. Helaas geldt dat ook voor de eerste serieuze file. De Ring van Antwerpen blijft één van de grootste flessenhalzen van Europa. Ook rond Brussel kan het verkeer snel vastlopen, zeker wanneer vakantieverkeer samenvalt met wegwerkzaamheden of een drukke werkdag.
Rijd je richting de Ardennen, dan wordt vooral de E411 drukker dan normaal. Wie naar de Franse kust of Normandië rijdt, krijgt vooral met de E40 richting Gent en Oostende te maken. De vertragingen zijn meestal nog overzichtelijk, maar ze bepalen wel het ritme van de rest van je reis.
Duitsland: hier verlies je vaak de meeste tijd
Vraag ervaren vakantiegangers waar ze onderweg de meeste tijd verliezen en opvallend vaak is het antwoord niet Frankrijk, maar Duitsland. Dat komt niet alleen door de enorme hoeveelheid vakantieverkeer. Duitsland blijft ook deze zomer een land van wegwerkzaamheden. Op vrijwel alle belangrijke noord-zuidverbindingen zijn trajecten waar de snelheid omlaag gaat en rijstroken verdwijnen. Vooral de A3, A5, A7 en A8 behoren ieder jaar tot de drukste snelwegen van Europa. Rond Würzburg, Ulm, Karlsruhe en vooral München ontstaan vrijwel ieder vakantieweekend lange files.
En dan is er nog iets typisch Duits. Iedere kleine aanrijding zorgt direct voor kilometers vertraging. Niet omdat het ongeval zo ernstig is, maar omdat het verkeer zich moeilijk kan herstellen zodra meerdere rijstroken samenkomen. Wie richting Oostenrijk, Italië of Slovenië rijdt, doet er daarom verstandig aan om de verkeersinformatie goed in de gaten te houden. Soms levert een omleiding van twintig kilometer uiteindelijk een uur tijdwinst op.
Frankrijk: de Route du Soleil blijft de grote vakantiefuik
Frankrijk blijft ook dit jaar het land waar de meeste Nederlanders uiteindelijk samenkomen. Niet alleen vakantiegangers uit Nederland, maar ook automobilisten uit België, Duitsland, Groot-Brittannië en Scandinavië gebruiken dezelfde routes richting de zon. De bekendste is natuurlijk de Autoroute du Soleil. Vanaf Parijs loopt de A6 via Beaune naar Lyon, waarna de A7 verder trekt richting Valence, Orange, Avignon en uiteindelijk de Middellandse Zee. En juist hier komen twee werelden samen.
HIer droom je van: een lege weg
In ons eerdere artikel schreven we al uitgebreid over de nieuwe laadpaalfiles langs deze route. Hoewel Frankrijk tegenwoordig beschikt over meer dan 200.000 openbare laadpunten en vrijwel iedere verzorgingsplaats langs de tolwegen is uitgerust met snelladers, ontstaat op piekdagen toch een nieuw soort opstopping. Niet op de rijbaan, maar op het laadplein.
Dat maakt de Route du Soleil deze zomer dubbel uitdagend. Eerst schuif je langzaam richting Lyon, vervolgens sluit je mogelijk aan in een wachtrij voor een snellader. Het goede nieuws? Wie een beetje flexibel is, hoeft daar lang niet altijd aan mee te doen. Veel drukke laadstations hebben binnen twintig kilometer al een uitstekend alternatief, vaak buiten de snelweg en zonder wachtrij.
Ook de A10 en A9 lopen snel vol
Niet iedereen rijdt naar de Côte d’Azur. De A10 richting Bordeaux is de levensader voor vakantiegangers naar de Atlantische kust, de Dordogne en Baskenland. Ook hier ontstaan tijdens de wisselweekenden lange files, vooral rond Tours, Poitiers en Bordeaux.
De A9 richting Montpellier, Narbonne en Spanje kent een vergelijkbaar patroon. Vanaf Orange wordt het verkeer merkbaar drukker en op warme dagen zorgt de combinatie van vakantieverkeer, caravans en hoge temperaturen regelmatig voor lange vertragingen.
Spanje: de vakantie is nog niet voorbij
Veel Nederlanders denken opgelucht adem te kunnen halen zodra ze de Franse grens zijn gepasseerd. Maar wie doorrijdt naar Spanje ontdekt al snel dat de vakantiedrukte daar gewoon doorgaat.
Vooral de AP-7, de snelweg langs de Middellandse Zee, is in juli en augustus een van de drukste vakantieroutes van Zuid-Europa. Tussen Girona, Barcelona, Tarragona, Valencia en Alicante ontstaat op wisseldagen een bijna onafgebroken stroom auto’s. Daar rijden niet alleen buitenlandse vakantiegangers, maar ook miljoenen Spanjaarden die zelf onderweg zijn naar de kust.
Rond Barcelona loopt het verkeer bovendien regelmatig vast door lokaal woon-werkverkeer dat samenvalt met vakantieverkeer. Dat maakt de stad tot een van de lastigste knelpunten van de hele route.
Wie verder naar het zuiden rijdt, doet er verstandig aan om ook in Spanje de grootste steden buiten de spits te passeren. Een uurtje eerder of later vertrekken kan verrassend veel verschil maken.
Italië: onderschat de tolpoorten niet
Italië blijft een fantastisch vakantieland, maar onderweg is geduld soms onmisbaar. De A1 tussen Milaan, Bologna, Florence en Rome vormt de belangrijkste noord-zuidverbinding van het land. Ook de A4 tussen Turijn, Milaan, Verona en Venetië behoort ieder jaar tot de drukste snelwegen van Europa. Daarnaast is er nog een typisch Italiaans verschijnsel waar veel vakantiegangers geen rekening mee houden: de tolpoorten.
Hoewel steeds meer automobilisten gebruikmaken van elektronische tolbetaling, ontstaan juist daar nog regelmatig flinke opstoppingen. Vooral rond het Gardameer, Bologna en de routes richting Toscane kan het verkeer daardoor onverwacht stilvallen. Rijd je via Oostenrijk Italië binnen? Houd dan ook rekening met extra drukte rond de Brennerpas. Dat blijft één van de drukste bergovergangen van Europa.
De slimste route is niet altijd de kortste
Navigatiesystemen zijn slimmer geworden dan ooit. Toch betekent de snelste route niet automatisch de prettigste route. Google Maps stuurt duizenden automobilisten tegelijkertijd naar dezelfde alternatieven zodra ergens een file ontstaat. Dat betekent dat rustige provinciale wegen soms binnen een half uur veranderen in een tweede snelweg. Juist daarom loont het om iets verder vooruit te kijken.
Wie richting Zuid-Frankrijk rijdt, kan bijvoorbeeld overwegen om niet via Lyon te rijden, maar de A75 richting Clermont-Ferrand en het indrukwekkende Viaduc de Millau te nemen. Dat is niet alleen een prachtige route, maar op veel dagen ook een stuk rustiger.
Ga je naar de Elzas of de Vogezen? Neem dan eens een dag extra en rijd de Route des Crêtes. Deze panoramische bergweg voert langs de hoogste toppen van de Vogezen, waaronder de Grand Ballon en de Hohneck. De uitzichten zijn spectaculair en het voelt alsof je de drukte van de autoroute in één keer achter je laat.
Ook de Route Napoléon, tussen Grenoble en de Côte d’Azur, blijft een van de mooiste alternatieven voor wie van autorijden houdt. Je bent misschien iets langer onderweg, maar de reis wordt ineens onderdeel van de vakantie.
Verkeersfiles en laadpaalfiles versterken elkaar
Een paar jaar geleden draaide een tussenstop vooral om tanken, een kop koffie en een toiletbezoek. Tien minuten later zat bijna iedereen weer in de auto. Elektrisch rijden verandert dat ritme. Een laadstop duurt meestal twintig tot dertig minuten. Dat betekent dat parkeerplaatsen langer bezet blijven, restaurants drukker worden en laadpleinen voller raken. Voeg daar een verkeersfile aan toe en het effect wordt nog groter.
Kom je later aan dan gepland, dan arriveer je vaak precies tijdens de drukste uren bij het volgende laadstation. Daardoor versterken verkeersfiles en laadpaalfiles elkaar. Dat betekent niet dat elektrisch rijden onhandig is. Integendeel. Maar het vraagt wel om een andere manier van plannen dan we jarenlang gewend waren.
Lees ook onze tips waarmee je uren file kunt vermijden
Zeven tips waarmee je uren kunt besparen
Kies niet automatisch voor zaterdag: als je de mogelijkheid hebt, vertrek dan op vrijdagavond of zondag. Daarmee vermijd je vaak de grootste verkeerspieken én de drukste laadmomenten.
Kijk verder dan de eerste file: een file van twintig minuten lijkt vervelend, maar een alternatieve route waar duizenden navigatiesystemen tegelijk naartoe sturen is soms nog veel slechter.
Plan je laadstop vóór de lunch: tussen 11.00 en 15.00 uur is het op veel populaire laadstations het drukst. Een vroege laadstop levert vaak veel tijdwinst op.
Rijd niet met een lege accu: wachten tot je nog vijf procent batterij over hebt is vragen om stress. Houd voldoende marge zodat je kunt uitwijken naar een rustiger laadstation.
Neem meerdere laadpassen mee: niet ieder laadstation werkt met dezelfde aanbieder. Een extra laadpas of een creditcard voorkomt veel frustratie.
Maak van de reis onderdeel van de vakantie: een mooie route door de Vogezen of over het Centraal Massief levert vaak meer vakantiegevoel op dan drie uur aansluiten in een file richting Lyon.
Blijf flexibel: misschien wel de belangrijkste tip van allemaal. Wie koste wat kost een vooraf bedacht tijdschema wil halen, beleeft vaak de meeste stress. Soms is een langere koffiepauze of een lunch op een rustige plek uiteindelijk de snelste keuze.
Veel gestelde vragen over files in
Wat is de drukste dag van deze zomer?
Naar verwachting wordt zaterdag 1 augustus de zwaarste verkeersdag van de zomer. Ook vrijdag 31 juli en meerdere zaterdagen in juli en augustus worden zeer druk.
Wanneer kan ik het beste vertrekken?
Dat hangt af van je bestemming, maar in het algemeen geldt: vermijd de klassieke zaterdagmorgen. Vrijdagavond, zondag of een vertrek midden in de week zijn vaak veel rustiger.
Hebben elektrische rijders meer last van files?
Niet per se van verkeersfiles, maar wel van extra drukte bij populaire snellaadstations. Vooral langs de Franse Autoroute du Soleil kunnen wachttijden ontstaan tijdens piekmomenten.
Is Frankrijk nog steeds een goede bestemming met een elektrische auto?
Absoluut. Frankrijk beschikt inmiddels over een van de grootste netwerken van openbare laadpunten in Europa. De uitdaging zit niet in het aantal laadpalen, maar in de enorme piekbelasting tijdens de vakantie-uittocht.
Welke app gebruik ik onderweg?
Google Maps is uitstekend voor actuele verkeersinformatie. Voor elektrische rijders zijn ABRP (A Better Routeplanner), Chargemap en de navigatie van de auto zelf goede aanvullingen om laadstops slim te plannen.
Is binnendoor rijden altijd slimmer?
Nee. Dat was vroeger vaak zo, maar tegenwoordig sturen navigatiesystemen veel verkeer dezelfde alternatieve route op. Soms is even wachten op de snelweg uiteindelijk sneller.
De vakantie begint niet op je bestemming
Files horen helaas een beetje bij de zomervakantie. Dat is niet nieuw. Nieuw is wel dat we onderweg steeds meer keuzes hebben. We kunnen eerder vertrekken, slimmer laden, een mooiere route kiezen of besluiten om de drukte juist even voorbij te laten trekken. Misschien is dat wel de belangrijkste verandering van de afgelopen jaren. De vakantie begint niet meer zodra je de camping oprijdt of de sleutel van je vakantiehuis krijgt. Die begint al op het moment dat je de voordeur achter je dichttrekt.
En wie de reis nét iets slimmer plant, ontdekt vaak dat de mooiste kilometers niet altijd de snelste zijn. Dat is uiteindelijk waar een roadtrip om draait. Niet zo snel mogelijk aankomen, maar onderweg al genieten van alles wat Europa te bieden heeft.